İçe aktarımı atla

Rehber

UAE'de Kripto Aracısı veya OTC Masası: Yapı ve Lisanslama Kılavuzu

Kısa yanıt

"OTC desk" bir düzenleyici kategoriyi değil, bir satış kanalını ifade eder. Dubai'de faaliyetin lisanslı bir broker-dealer fonksiyonu olup olmadığına Virtual Assets Regulatory Authority (VARA) karar verir; Abu Dhabi Global Market'te ise Financial Services Regulatory Authority (FSRA, ADGM) eşdeğer Authorised Person rejimini yürütür. Yolu belirleyen tek olgu işlem platformu, pazarlama adı veya desk'in fiyat verdiği sohbet uygulaması değildir; desk'in kendi adına ve hesabına (principal olarak) işlem yapıp yapmadığı, işlemleri kendi defterine karşı eşleştirip eşleştirmediği veya yalnızca işi bunu yapan bir başkasına aktarıp aktarmadığıdır. Bu seçim, ardından gelen sermaye, saklama ve takas yükümlülüklerini belirler.

Bir masayı yürütmenin dört yolu ve hiçbirinin neden "OTC" olarak adlandırılmadığı

"OTC", yalnızca işlemin bir borsa emir defterinde eşleştirilmediği, iki taraf arasında pazarlıkla yapıldığı anlamına gelir. Riski kimin taşıdığı konusunda bir şey söylemez; bu da VARA'nın Broker-Dealer Services Rulebook'unun test ettiği şeydir. Bu etiketin altında farklı fonksiyonlar yer alır:

  1. Agency broker: müşterinin emrini yürütülmek üzere bir üçüncü tarafa iletir ve işlemin karşı tarafını hiçbir zaman kendisi üstlenmez.
  2. Principal dealer: kendi bilançosundan fiyat verir ve emirleri kendi bilançosundan karşılar; dolayısıyla her fiyat, kendi sermayesine dayalı bağlayıcı bir taahhüttür.
  3. Matched-principal desk: bir müşteri işlemini dengelemek için eş zamanlı olarak alım ve satım yapar; pozisyonu yalnızca onu kapatmak için gereken birkaç saniye boyunca elinde tutar.
  4. Introducer veya arranger: müşteriyi lisanslı bir karşı tarafa yönlendirir ve kendisi hiçbir işlem yürütmez.

Fiyat teklifinin nasıl iletildiği de önemlidir: bir tüccarın anında kabul edebileceği sesli veya yazılı bir fiyat teklifi, ortada hiçbir API olmasa bile asıl taraf olarak işlem yapmak gibi davranır; ayrı bir rezervasyon adımına kadar yalnızca gösterge niteliğinde fiyatlar gösteren bir RFQ ekranı ise daha çok düzenleme (arranging) gibi davranır. Aynı blok içinde takas, hangi fiyat teklifi kanalı kullanılırsa kullanılsın, pozisyonları netleştirip gün sonunda takas eden bir masaya kıyasla farklı bir risk taşır.

VARA'nın kural kitapları gerçekte ne test eder

VARA'nın Broker-Dealer Services Rulebook'u, kendi adına ve hesabına işlem yapmayı (principal olarak), acente olarak işlem yapmayı, danışmanlık hizmetlerini, marjin işlemini (margin trading) ve lisanslı dağıtımı ayrı bölümlere ayırır. Rule II.B, bir VASP'nin müşteri emirlerini karşılamak veya kendi envanterini yönetmek amacıyla, riskless principal olarak yapılanlar dâhil, principal olarak işlem yapmasına izin verir; ancak bu yalnızca best execution standardı çerçevesinde mümkündür. Aynı kural, Compliance and Risk Management Rulebook'un açıkça izin verdiği haller dışında, işlem yaparken Client Money veya Client VAs kullanılmasını yasaklar. Yalnızca principal işlemleri eşleştiren bir desk, kredi sağladığı veya bir müşterinin takas edilmiş fonların önüne geçerek işlem yapmasına izin verdiği anda marjin işlemi (margin-trading) hükümlerinden kurtulamaz.

Takas (settlement) ise yine ayrı bir düzenlemede yer alır: VARA, Broker-Dealer Services Rulebook ve Custody Services Rulebook'tan ayrı olarak bir VA Transfer and Settlement Services Rulebook yürütür; çünkü bir varlığı transfer etmek, saklamak ve üzerinde işlem yapmak üç ayrı düzenlemeye tabi fonksiyondur. "Saklama yapmıyoruz" diyen bir desk, işlem ile takas arasında müşteri varlıklarını düzenli olarak elinde tutuyorsa, çoğu zaman bunu adlandırmadan transfer ve takas fonksiyonunu yerine getiriyordur. Desk'in bu üç fonksiyondan hangisini yürüttüğünün ve bir varlığın ne kadar süre yanında kaldığının haritalanması, bir şirket yapısı seçilmeden önce yapılmalıdır; VARA ve sanal varlık yetkilendirmesi bu haritalamanın bir başvuruya dönüştüğü yerdir.

Müşteri sınıflandırması ve perakende sınırı

VARA'nın Market Conduct Rulebook'u, bir desk'in birini perakende (retail) müşteri yerine kurumsal karşı taraf olarak değerlendirebilmesi için müşteri sözleşmeleri ve yatırımcı sınıflandırması şart koşar; bu sınıflandırma, bundan sonra hangi bilgilendirmelerin ve risk uyarılarının uygulanacağını belirler. VARA'nın Marketing Regulations'ı ayrıca, müşteri sınıflandırması ne olursa olsun, OTC işlem dâhil bir sanal varlık hizmetinin tanıtıldığı her yerde bir risk uyarısı bulunmasını şart koşar. Perakende ve kurumsal akışı aynı satış ekibinden geçiren bir desk tek bir rejimi bir istisnayla değil, aynı anda iki uyum rejimini birden işletmektedir; bu, yetkilendirme incelemesinin durmasının yaygın bir nedenidir.

Likidite, ön fonlama ve bir bankanın kontrol edeceği dosya

Bir OTC desk'i müşteri olarak kabul eden bir banka veya likidite sağlayıcı, işlem anlatısı ile para anlatısının örtüşüp örtüşmediğini kontrol eder. Aşağıdakileri belgelemeyi bekleyin:

  • Masanın işlemleri önceden fonlayıp fonlamadığı veya kredi ile takas edip etmediği ve bir karşı taraf teslimatta başarısız olursa açığı kimin üstleneceği.
  • Masanın gerçekte hangi likidite sağlayıcılarını ve platformları kullandığı; bir sunumda adı geçmesi değil, sözleşmelerle kanıtlanmış olması.
  • Bir işlemin kabulü ile nihai takas arasında müşteri ve şirket varlıklarının nerede bulunduğu ve bu ayrımın nasıl kontrol edildiği.
  • Yalnızca müşterinin değil, masanın kendi işlem sermayesinin arkasındaki fon kaynağı.

Transfer halindeki veya takas bekleyen fonlar, desk'in kendi işlem sermayesiyle hiçbir zaman karıştırılmadan, düzenleyici gözetim altında, lisanslı bir kurumdaki ayrılmış (segregated) bir müşteri hesabında tutulmalıdır; bu yapı, bir karşı taraf sorduktan sonra değil, başvuru yapılmadan önce banka hesabı hazırlığı (bank-readiness) çalışmasıyla test edilir.

Sahiplik, esas faaliyet (substance) ve kural kitaplarının doldurulmasını beklediği roller

Lisanslı bir fonksiyon kapsamında asıl taraf veya acente olarak işlem yapan bir masanın, kayıtlı bir adrese ve bir nominee imza yetkilisine değil, işlem hacmine göre ölçeklendirilmiş mukim üst yönetime ve MLRO kapsamına ihtiyacı vardır. Hem VARA hem de FSRA, fonksiyonu yürüten kişilerin uygun ve yeterli (fit-and-proper) değerlendirmesini ve bir iş planında bir kez belirtilen bir rakamı değil, sürekli olarak tutulan ve izlenen finansal kaynakları bekler. Yapının üzerinde bir holding şirketi veya offshore bir ana şirket bulunabilir, ancak esas faaliyeti (substance) taşıyan müşteriye dönük şirkettir; düzenlenmiş ve karmaşık sahiplik kurulumu çalışması tam olarak bu ayrım için vardır.

OTC masalarında özellikle nerede hata yapılır

  • Bir trader fiyatı anında kabul edebildiği hâlde "biz fiyat veriyoruz, işlem yapmıyoruz" demek doğru kabul edilemez: satış sunumunda ne yazarsa yazsın, bu işlem yapmaktır (dealing).
  • Eşleştirilmiş asıl taraf masasının, şimdi taşıdığı riski yeniden belgelemeden, gecelik korumasız (hedge edilmemiş) pozisyonlar tutmaya sürüklenmesine izin vermek.
  • Satış ekibi iki ayrı senaryoyu zahmetli bulduğu için perakende ve kurumsal akışı aynı açıklamalar üzerinden yürütmek.
  • Takası, belgelenmiş bir transfer-ve-takas sürecine değil, bir karşı tarafla yapılan gayri resmi bir düzenlemeye bırakmak.
  • Tutulan sermaye, zorunlu uyum işe alımları ve sınıflandırma rejimi, bir rotanın maliyetini diğerinden gerçekte ayıran şeyler olduğu halde, rotaları yalnızca tescil maliyetine göre karşılaştırmak.
Dubai limanındaki konteyner terminali ve vinçler

Burada genel kılavuzluk mevcut; önemli detaylar etkinliğinize ve pazarlarınıza bağlıdır.

Sorular

Sıkça sorulanlar

Masa hiçbir zaman müşteri varlıklarını saklamıyorsa, saklama kural kitabı yine de uygulanır mı?
Varlıklar hiçbir zaman desk'te durmuyorsa gerekmez. Ancak "saklama yapmıyoruz" ifadesi, pazarlama tanımına göre değil, işlemin kabulü ile takas arasında gerçekte olanlara göre sınanmalıdır. VARA'nın principal olarak işlem yapmaya ilişkin kuralı, Compliance and Risk Management Rulebook'un izin verdiği haller dışında bir desk'in Client VAs kullanmasını yasaklar; dolayısıyla bir varlığı kısa süreliğine de olsa düzenli olarak elinde tutan bir desk, kendi rulebook'u uyarınca bir transfer ve takas veya saklama fonksiyonunu yerine getirmektedir.
Kesin bir fiyat teklif etmek, bir tanıtıcıyı bir dealer'a dönüştürür mü?
Genellikle evet. Bir müşteriyi yalnızca başka bir tarafa yönlendiren bir introducer işlem yapmış olmaz. Ancak bir trader bir fiyatı kabul edip emri desk'in kendisi tarafından karşılatabildiği anda, desk principal veya acente olarak işlem yapıyordur; fiyatın geldiği sohbet penceresi veya ses hattı bunu değiştirmez.
Bir masa, aynı lisans altında perakende ve kurumsal müşterilere hizmet verebilir mi?
Verebilir, ancak aynı süreç altında değil. VARA'nın müşteri sınıflandırması ve pazarlama açıklaması gereklilikleri her gruba farklı şekilde uygulanır; bu nedenle her ikisine de hizmet veren bir masanın, anında uyarlanan tek bir senaryo değil, ayrı müşteri kabul, açıklama ve risk uyarısı iş akışlarına ihtiyacı vardır.
Masa uzaktan kurulabilir ve yürütülebilir mi?
Kuruluş adımları genellikle uzaktan halledilebilir. Lisanslı işlem yapma fonksiyonu halledilemez: hem VARA hem de FSRA, fonksiyonun yürütüldüğü yerde mukim, uygun ve yeterli üst yönetim bekler ve banka ile karşı taraf müşteri kabul süreçleri tipik olarak ülkede insanların bulunmasını gerektirir.

UAE kurulum planınızı alın

Velarozone, bir OTC desk'inin fiyat verme, takas ve saklama mekanizmalarını VARA'nın veya FSRA'nın düzenlemeye tabi faaliyet kapsamına göre haritalar, modelin hangi lisanslı fonksiyona (varsa) girdiğini belirler ve herhangi bir başvuru yapılmadan önce o fonksiyonun gerektirdiği sermaye ve uyum yapısını fiyatlandırır. Maliyet katmanlar hâlinde oluşturulur ve Velarozone hizmet bedeli, model sınıflandırıldıktan sonra sözleşme mektubunda kalem kalem gösterilir; bkz. Velarozone nasıl çalışır.

Bunu kendi durumunuza uygulayın

Rehberler genel durumu açıklar. Bize kendi bilgilerinizi gönderin ve bir danışman size hangi kısımların gerçekten size uyduğunu söyleyecektir.

Bize WhatsApp üzerinden mesaj atın

Ücretsiz değerlendirme: güncel rakamlar, danışman tarafından incelenen yol karşılaştırmanız içinde teyit edilir. Bilgileriniz üçüncü taraflarla paylaşılmaz.

Bir yapı değerlendirmesi ile başlayın

İlk görüşme sırasında, açık bir dil ile hazırlanmış bir karar özeti, belge hazırlama listesi ve durumunuza yönelik sonraki eylemler alırsınız. Mevcut rakamlar danışmanınız tarafından gözden geçirilmiş yol karşılaştırmasında onaylanır.

Bu kılavuz genel bilgiler sunmaktadır, yasal, düzenleyici, vergi, yatırım veya finansal tavsiye değildir. Lisans, yetkilendirme, vize, banka hesabı, finansman veya vergi sonucu garantisi vermez.

CBUAE Rulebook'tan alınan genel bilgiler; Retail Payment Services and Card Schemes Regulation (C 15/2021) ve yayımlandığı şekliyle 2025 tarihli (134) sayılı Bakanlar Kurulu Kararı dahildir; hukuki veya vergi tavsiyesi değildir. Kurallar ve rehberler değişir; bu nedenle başvurmadan önce güncel metni ve her kurumun kendi gereksinimlerini doğrulayın.

Tercüme edilmiş sayfa. Bu sayfa İngilizce sürümün bir çevirisidir. İkisinin arasında bir farklılık varsa, İngilizce sürüm geçerlidir. Resmî gereklilikler, BAE federal ve emirlik otoriteleri ile serbest bölge kayıtları tarafından belirlenmektedir ve birkaç kaynak belgesi Arapça olarak yayınlanmıştır, her zaman orijinal kaynağı kontrol edin veya harekete geçmeden önce bize sorun.